Bavar nemikonam

(به آنان که ستم بر زنان میهنم را می بینند و همچنان خموشانه می گذرند)

جمشید پیمان ، 21 ـ 5 ـ 2007


فرقی نمی کند که ببینی

یا دیدگان خویش ببندی .

فرقی نمی کند که چشم نازک و تردت

بر عمق آینه ای تلخ ، وا شود

یا همچنان خموش و فرو خفته بگذرد .

فرقی نمی کند که گلی پیش چشم تو

پرپر شود به دست خسی در خزان خوف

یا بشکفد میان عاطفت سبز باغ تو .

فرقی نمی کند که به خورشید صبحگاه

لبخند مهر تو آغوش وا کند

یا سر به دامن شب دیرنده ، وانهی .

فرقی نمی کند ؟

آهو که نیست

آن که چنین تند و پر هراس ،

از تیغ بی توقف صیاد می رمد .

پروانه نیست آن که به آتش زند دلش .

شب نیست ،

تا سحر بکشد چادر از سرش

مهتاب نیست ،

تا بزنی تن به چشمه اش .

بر صخره ،

پا برهنه ، چنین گام می زنی؟

دریا که نیست ،

تا برهاند ترا زسنگ .

دریا که نیست

تا بکشاند ترا به خویش ،

تا بوسه های خیس

بر لب خشکت عطا کند ،

تا در میان موج پر از شور و زنده اش ،

پیچاند و فرو کشد و وا رهاندت .

فرقی نمی کند ؟

که ببینی .

فرقی نمی کند؟

که نبینی .

یعنی تو تاختن تازیانه را

با دست عشق ،

همگن و همسایه می کنی؟

یعنی تو خنجر خلیده به لبهای خنده را

با مهربانی در خون تپیده ای ،

همراه و همدم و همپایه می کنی؟

باور نمی کنم که زینهمه دیدار و دیدنی

آهسته ، دیدگان خویش بدزدی و بگذری .

باور نمی کنم که نبینی ، نه بشنوی

باور نمی کنم که گریه نشوید دل ترا

باور نمی کنم که بغض نگیرد گلوی تو

باور نمی کنم که آبی مواج ذهن تو

در جاده های پراز خون خواهرت

جز سرخ ، بگذرد .

. . . باور نمی کنم .

شهرها و شعرها



بسياری از شهرها بخاطر زيبايی يا برای اينکه زادگاه شاعران بوده اند، در شعر ها حضور يافته و مورد ستايش قرار گرفته اند. برای نمونه می توان به شيراز اشاره داشت که نه تنها بخاطر زيبايی، بلکه برای خاک شاعر خيزش و آن هم شاعرانی چونان سعدی و حافظ .

بسياری از شهرها چون حيرت شاعر را برانگيخته اند، در شعر آمده اند که از آن جمله می توان حضور شهر تهران را در شعر ملک الشعرای بهار و اشرف الدين (نسيم شمال) نام برد.

اما بسياری از شهرها به صورت يک واقعيت در شعر تصوير زده شده اند چنانکه عبور از ميان بندها و واژگان آنها به عبور از ميان کوچه ها و محله های آن شهر می ماند .

در ميان شهرهايی که به شعر وارد شده اند ، شيراز و اصفهان و تبريز و مازندران از همه خوشبخت ترند ، اما جايی مثل « قشم » با آن زيبايی بکر و دست نخورده از چشم شاعران دور مانده و تنها کسی که با احساس شاعرانه، آن را سروده « احسان يغمايی » باستان شناس است که بنا بر شغل خود مدت های بسيار آنجا زيسته و با طبيعت برهنه و فرهنگ جاندار آنجا ارتباط تنگاتنگ يافته است . در اين شعر تَف زده و آهنگين می توان با قشم و جامعه ی قشم در تصاوير بريده بريده ديداری داشت که به روی هم چونان پازلی طرحی يکدست از « قشم » ارائه می دهند . اين شعر، جا به جا طبيعت قشم را ، فرهنگ مردمش را و حتا معماری آنجا را با تصاويری زنده از قبيل : زيبايی زنان با چشم های سياه و سر پنجه های حنا زده/ بادگير پير / کوچه های تنگ / قلعه ای ويران با برج های سنگی/ دام دام طبل / فرار کردن جن از تن يک بيمار جن زده ( = بادی) که بايد با دام دام طبل اتفاق بيافتد / تيرهای چوبی سقف اتاق ها / دست کوب ها و گل ميخ روی درها و نيز ايستايی زمان را به خواننده يادآور می شود. و اينک شعر :





قشم

احسان يغمايی ، باستان شناس

زن ها همه سياه

سر پنجه رنگ خون

از پشت صورتک

چشمان قير گون



***

هر کنج و هر کنار

خورشيد در کمين

تا خورده روی هم

آب ، آ سمان ، زمين



***

بر ساحل شنی،

افتاده جا به جا

تابوت ماهيان

قايق شکسته ها



***

از جوشش درون

دريا دهان به کف

قی کرده روی خاک

گوش ماهی و صدف

***

داغ برهنه پا

بر روی ريگ ها

خورشيد زير خاک

درياست در هوا



***

ويرانه قلعه ای

با برج ها ز سنگ

ياد آور قرون

خون و جنون و جنگ



***

از خانه ای ز دور

دام دام ِ طبل ِ زار

از «بادی» مريض

جن می کند فرار



***

هر باد گير پير

با يک هوای دم

در کوچه های تنگ

پيچيده نا و نم



***

سقف اتاق ها

از تير هاو چوب

بر روی هر دری

گل ميخ و دسته کوب



***

در تور خاک قشم

خورشيد در قفس

دريا ز هُرم داغ

افتاده از نفس



***

تَف کرده خاک قشم

خورشيد بی غروب

ايستايی زمان

خط کج جنوب



قشم ، تير ماه 1379